![](https://blikophulp.nl/wp-content/uploads/2024/06/Banner-cursus-hechting-BoH-1024x160.jpg)
![](https://i0.wp.com/blikophulp.nl/wp-content/uploads/2024/05/iStockautismeBoH.jpeg?resize=1170%2C600&ssl=1)
Leerlingen en werknemers met autisme: “Out-of-the box oplossingen nodig”
On 27/05/2024 by Redactie StandardOp het jaarlijks congres over autisme, dat gehouden wordt op 26 september 2024 in Eindhoven, zal psychiater Patricia van Wijngaarden-Cremers een bijdrage leveren over de uitdagingen en behoeften van mensen met autisme op school en werk. Patricia richtte haar promotieonderzoek op de verschillen in autisme tussen mannen en vrouwen. In dit artikel blikken we met haar vooruit naar haar congresbijdrage, met een focus op de specifieke uitdagingen en strategieën die kunnen bijdragen aan een betere ondersteuning van mensen met autisme in onderwijs en werk.
Autisme bij vrouwen laat in beeld
Patricia merkt allereerst op dat het belangrijk is om goed kennis te nemen van de verschillen tussen mannen en vrouwen. Autisme bij vrouwen wordt vaak later ontdekt dan bij mannen, wat vaak leidt tot jarenlange problemen zonder dat de juiste diagnose wordt gesteld. “Wat mij intrigeerde was bijvoorbeeld wat maakt dat die mensen zo laat pas in beeld komen,” zei Patricia. “Heel vaak stelden wij de diagnose in de volwassen psychiatrie, terwijl er al jaren daarvoor was opgemerkt dat er iets aan de hand was, maar niemand die dacht aan autisme.”
Dit verschil heeft aanzienlijke gevolgen voor de ondersteuning en begeleiding van vrouwen met autisme. “Vrouwen zijn vaak beter in staat om hun symptomen te maskeren en zich aan te passen aan hun omgeving, wat kan leiden tot een misdiagnose of geen diagnose. Goede vroegtijdige herkenning en diagnostiek is dan ook heel belangrijk, zodat er passende ondersteuning kan worden geboden vanaf jonge leeftijd.”
Communicatie en begrip
Een van de belangrijkste thema’s in Patricia’s presentatie zal de rol van communicatie en begrip in de ondersteuning van mensen met autisme zijn. Het blijkt immers essentieel om goed te luisteren naar wat mensen met autisme te zeggen hebben. “Wat wij heel belangrijk vinden is dat je goed luistert naar wat de ander te zeggen heeft,” zei Patricia. “Want eigenlijk, als je goed luistert, geven ze aan waar het probleem zit.”
Dit betekent dat hulpverleners en docenten moeten leren om “autistisch te denken” en zich echt te verplaatsen in de belevingswereld van mensen met autisme. “Door door te vragen en duidelijke, enkelvoudige boodschappen te geven, kunnen misverstanden worden voorkomen en kan de communicatie effectiever worden. Ook is het belangrijk dat je terugvraagt of de boodschap is begrepen. Dat geldt extra bij meisjes, omdat die geneigd zijn om ja te zeggen zonder daadwerkelijk te begrijpen wat er van hen wordt verwacht.”
Out-of-the-box oplossingen
In het onderwijs is het belangrijk om duidelijke en concrete instructies te geven aan kinderen met autisme. Patricia onderstreept nogmaals dat veel meisjes met autisme de neiging hebben om te pleasen en ja te zeggen zonder echt te begrijpen wat er van hen wordt verwacht. Juist in het onderwijs kan dit leiden tot stress en frustratie. “Dus dat is heel belangrijk, dat je altijd even navraagt, wat hebben we nou afgesproken, weet je nou wat je moet doen?” zei Patricia.
Daarnaast is het belangrijk om te zorgen voor een gestructureerde en voorspelbare omgeving. “Structuur en routine zijn cruciaal voor kinderen met autisme, omdat onvoorspelbaarheid en veranderingen in routines stress kunnen veroorzaken. Voor volwassenen is dat ook vaak het geval. Zo werkte ik ooit met een autistische man die niet tegen vakanties kon omdat de structuur van zijn dagelijkse routine werd verstoord. Door met de werkgever te overleggen, werd een out-of-the-box oplossing gevonden waarbij hij kortere werkweken had in plaats van lange vakanties, wat zijn stressniveau aanzienlijk verlaagde.”
Cultuur van begrip en aanpassing
Patricia van Wijngaarden pleit dus voor een flexibele en individuele benadering van werknemers met autisme, waarbij rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften en voorkeuren. Dat vraagt echter wel iets van scholen en werkgevers: “Dat vereist een cultuur van begrip en aanpassing binnen de organisatie, waarbij standaardprocedures worden herzien en aangepast aan de behoeften van de werknemer.”
Ook training en bewustwording onder hulpverleners en docenten in met name de communicatie-aspecten van werken met leerlingen en medewerkers met autisme is van groot belang. Het is essentieel dat zij leren hoe ze effectief kunnen communiceren met mensen met autisme en hun behoeften kunnen begrijpen. “Je moet je kunnen verplaatsen in iemand met autisme en je afvragen of je begrepen hebt waar het écht om gaat,” aldus van Wijngaarden. “Dat betekent dat hulpverleners en docenten moeten leren om goed te luisteren en door te vragen om een volledig beeld te krijgen van de situatie en behoeften van de persoon met autisme”.
Grenzen aangeven
Patricia komt in de praktijk volop uitdagingen en dilemma’s tegen bij het ondersteunen van mensen met autisme in school en werk. Een van de grootste uitdagingen is het helpen van vrouwen met autisme om zichzelf beter te begrijpen en hun eigen grenzen aan te geven. “Vrouwen met autisme hebben vaak de neiging om zich aan te passen aan wat zij denken dat van hen wordt verwacht, wat kan leiden tot overbelasting en stress. Patricia benadrukte het belang van het leren om naar zichzelf te kijken en hun eigen behoeften en grenzen te respecteren.”
Bij mannen met autisme ligt de focus vaak meer op praktische aanpassingen en het vinden van werkbare oplossingen voor de dagelijkse uitdagingen. “Dat kan betekenen dat er specifieke taken of routines worden aangepast om beter aan te sluiten bij hun behoeften en voorkeuren.
Op het jaarlijks congres over autisme 2024 zal Patricia van Wijngaarden uitvoerig met de deelnemers ingaan op de uitdagingen en behoeften van mensen met autisme in onderwijs en werk.
![](https://i0.wp.com/blikophulp.nl/wp-content/uploads/2024/05/dr-patricia-van-wijngaarden-cremers-5c9kju4-1.jpg?resize=300%2C300&ssl=1)
Dr. Patricia van Wijngaarden-Cremers is psychiater in het Specialistisch Centrum Ontwikkelingsstoornissen Dimence.
Interessant artikel? Meld je dan aan voor onze gratis nieuwsbrief en mis nooit meer iets!
Meediscussiëren over dit en andere artikelen kan in onze LinkedIn-groep.