Blik op hulp

Rookvrij schoolterrein alleen door zero tolerance

Rookvrij schoolterrein alleen door zero tolerance
maart 20
10:30 2018

Het welslagen van een rookvrij schoolterrein hangt sterk af van hoe het wordt ingevoerd. Door strikte handhaving maak je het scholieren makkelijker om niet te roken en wordt niet-roken als sociale norm versterkt. Strikte handhaving betekent: maak geen enkele uitzondering, voor niemand, inclusief het personeel, ook rondom de school, en met betrekking tot alle tabaksproducten. Dat concludeert Andrea Rozema in haar proefschrift Schools as Smoke-free Zones waarop ze op 23 maart 2018 promoveert aan Tilburg University. Actueel, nadat de Tweede Kamer in 2016 instemde met een voorstel om alle schoolterreinen volledig rookvrij te maken.

In 2012 lanceerde het Longfonds reeds het project Rookvrije Schoolterreinen. Vervolgens startte Tilburg University in het najaar van 2013 een groot (promotie)onderzoek naar de implementatie en de effecten van een rookvrij schoolterrein. De publicatie van Andrea Rozema is de eerste in Nederland naar rookvrije schoolterreinen.

Belemmeringen rookvrij schoolterrein

Het aantal scholen dat een rookvrij schoolterrein invoerde lag in 2016 op zo’n 53 procent. Roken op schoolterreinen is per 2020 wettelijk verboden. De promovenda onderzocht wat een rookvrij schoolterrein precies inhoudt, wat scholen ervan weerhoudt om een rookvrij schoolterrein in te voeren, en hoe de invoering verloopt. En als scholen rookvrij zijn, hoe handhaaf je dat dan? En wat is het effect op het rookgedrag van jongeren?

Rozema toont aan dat implementatie van een rookvrij schoolterrein haalbaar is, maar dat er belemmerende en bevorderende factoren zijn waar scholen rekening mee moeten houden, zoals het nemen van voldoende voorbereidingstijd, het betrekken van en goed communiceren met belangrijke stakeholders, en het realiseren van de handhaving. Hoewel niet wordt aangetoond dat een rookvrij schoolterrein kan beschermen tegen het beginnen met roken, beschermt een rookvrij schoolterrein in ieder geval tegen de blootstelling van jongeren aan rook van derden.

Randvoorwaarden voor handhaving

De impact van een rookvrij schoolterrein lijkt af te hangen van hoe het wordt ingevoerd. Strikt handhaven en geen enkele uitzondering maken blijkt van belang. Het verbod moet gelden op alle gebieden, dus ook net buiten het hek en voor iedereen. Het helpt daarbij als duidelijk is welk terrein nog bij de school behoort. Dat is vaak ook nog het parkeerterrein en de plantsoenen om het gebouw heen. Oók voor het personeel moeten geen uitzonderingen gemaakt worden en voor het verbod moet gelden voor alle tabaksproducten. Juist het personeel blijkt bij de invoering van een rookverbod belangrijk. Personeelsleden hebben immers een voorbeeldfunctie, hebben goede onderlinge relaties met leerlingen en zijn verantwoordelijk voor de handhaving van het beleid. Rozema: “Door strikt te handhaven maak je het jongeren makkelijker om niet te roken. Randvoorwaarde voor succes is dus: stel duidelijke regels waarmee een krachtige boodschap wordt afgegeven: alle vormen van roken zijn ongewenst”. Daarnaast is het volgens de onderzoekster belangrijk dat er aanvullende wet- en regelgeving komt vanuit de overheid, zoals het verhogen van de accijns op tabaksproducten en het verminderen van het aantal verkooppunten.

Interessant artikel? Meld je dan nu aan voor onze gratis nieuwsbrief en mis nooit meer iets!

Mee discussiëren over dit en andere artikelen kan in onze LinkedIn-groep.

Soortgelijke artikelen